Trạng ngữ trong tiếng Trung: Vị trí và cách dùng chuẩn

Bạn hay xếp sai trật tự trạng ngữ trong tiếng Trung? Wan Yu giúp bạn nắm vững vị trí, phân loại và quy tắc dùng chữ “地” (De) chuẩn ngữ pháp tại đây.

Để nói tiếng Trung trôi chảy và tự nhiên, việc chỉ ghép các từ đơn lẻ lại với nhau là chưa đủ. Bạn cần biết cách “thổi hồn” vào câu văn bằng cách miêu tả thời gian, địa điểm, mức độ hay cảm xúc thực hiện hành động. Đó chính là chức năng của trạng ngữ trong tiếng Trung.

Tuy nhiên, vị trí của trạng ngữ trong tiếng Trung lại khác biệt khá nhiều so với tiếng Việt, khiến nhiều bạn mới học thường xuyên mắc lỗi “nói ngược”. Hãy cùng Wan Yu hệ thống hóa lại toàn bộ kiến thức này để bạn tự tin đặt câu chuẩn xác nhé.

Trạng ngữ trong tiếng Trung là gì?

Trạng ngữ trong tiếng Trung (状语 – Zhuàngyǔ) là thành phần đứng trước động từ hoặc tính từ, dùng để tu sức và bổ nghĩa cho các từ này.

Nhiệm vụ của trạng ngữ là làm rõ các thông tin về: Thời gian, địa điểm, phương thức, mức độ, đối tượng… của hành động.

• • Vị trí bất di bất dịch: Luôn đứng TRƯỚC Động từ hoặc Tính từ trung tâm.

• Cấu trúc cơ bản:
  Chủ ngữ + [Trạng ngữ] + Động từ/Tính từ + Tân ngữ

• Ví dụ minh họa:
  • Chủ ngữ: 我 (Tôi)
  • Trạng ngữ: 认真地 (một cách chăm chỉ)
  • Động từ: 复习 (ôn tập)
  • -> Câu hoàn chỉnh: 我认真地复习。/Wǒ rènzhēn de fùxí/ (Tôi ôn tập một cách chăm chỉ).

Các loại trạng ngữ thường gặp và cách dùng

Để dễ ghi nhớ và áp dụng, chúng ta hãy chia trạng ngữ thành 5 nhóm chính dựa trên chức năng của chúng.

Trạng ngữ trong tiếng Trung chỉ thời gian

Dùng để xác định thời điểm xảy ra sự việc. Vị trí có thể đứng đầu câu hoặc ngay sau chủ ngữ.

• Ví dụ:
  • 下个月我要去上海旅游。/Xià gè yuè wǒ yào qù Shànghǎi lǚyóu/: Tháng sau tôi sẽ đi Thượng Hải du lịch.
  • 我们马上出发。/Wǒmen mǎshàng chūfā/: Chúng tôi xuất phát ngay lập tức.

Trạng ngữ trong tiếng Trung chỉ địa điểm, nơi chốn

Đây là lỗi sai phổ biến nhất của người Việt. Trong tiếng Việt ta nói “Ăn cơm ở nhà” (Động từ + Địa điểm), nhưng tiếng Trung phải nói “Ở nhà ăn cơm” (Địa điểm + Động từ).

• Cấu trúc: 在 (Zài) + Địa điểm + Động từ.
• Ví dụ:
  • 他在一家咖啡馆打工。/Tā zài yījiā kāfēiguǎn dǎgōng/: Cậu ấy làm thêm tại một quán cà phê.
  • 请在门口等我。/Qǐng zài ménkǒu děng wǒ/: Làm ơn đợi tôi ở cổng.

Trạng ngữ trong tiếng Trung chỉ đối tượng

Dùng để chỉ người cùng thực hiện hành động hoặc đối tượng mà hành động hướng tới. Thường đi kèm các giới từ: 跟 (gēn – với), 给 (gěi – cho), 对 (duì – đối với).

• Ví dụ:
  • 我想跟老板请假。/Wǒ xiǎng gēn lǎobǎn qǐngjià/: Tôi muốn xin nghỉ phép với sếp.
  • 他对每个人都很热情。/Tā duì měi gè rén dōu hěn rèqíng/: Anh ấy rất nhiệt tình với mọi người.

Trạng ngữ trong tiếng Trung chỉ mức độ

Thường là các phó từ đứng trước tính từ hoặc động từ tâm lý để nhấn mạnh.

• Ví dụ:
  • 这杯奶茶太甜了。/Zhè bēi nǎichá tài tián le/: Ly trà sữa này ngọt quá.
  • 我有点儿累。/Wǒ yǒudiǎn er lèi/: Tôi hơi mệt một chút.

Trạng ngữ trong tiếng Trung chỉ phương thức, trạng thái

Miêu tả hành động diễn ra như thế nào, thái độ của người thực hiện ra sao.

• Ví dụ:
  • 大家高兴地聊天。/Dàjiā gāoxìng de liáotiān/: Mọi người trò chuyện một cách vui vẻ.
  • 你要仔细检查一下。/Nǐ yào zǐxì jiǎnchá yīxià/: Bạn phải kiểm tra kỹ càng một chút.

Khi nào cần dùng trợ từ “地” (De)?

Một trong những thắc mắc lớn nhất về trạng ngữ trong tiếng Trung là khi nào phải thêm chữ 地 (de). Wan Yu mách bạn quy tắc đơn giản sau:

• Bắt buộc dùng 地: Khi trạng ngữ là tính từ lặp lại (AA, AABB) hoặc cụm tính từ miêu tả trạng thái.
  • Ví dụ: 他急急忙忙地跑了。(Anh ấy vội vội vàng vàng chạy đi rồi).
• Có thể lược bỏ 地: Khi trạng ngữ là tính từ song âm tiết thông thường.
  • Ví dụ: 应该**努力(地)**学习。(Nên nỗ lực học tập).
• Không dùng 地: Khi trạng ngữ là tính từ đơn âm tiết, phó từ mức độ, hoặc danh từ chỉ thời gian/địa điểm.
  • Ví dụ: 快说！(Nói nhanh lên!) – Không nói “快地说”.

Quy tắc sắp xếp “Trạng ngữ đa tầng”

Khi một câu xuất hiện cùng lúc nhiều loại trạng ngữ (vừa có thời gian, vừa có địa điểm, vừa có đối tượng…), bạn hãy áp dụng công thức “thần thánh” sau để sắp xếp cho chuẩn:

Thời gian + Địa điểm + Phạm vi/Phó từ + Đối tượng + Hình dung từ (cách thức) + Động từ

Ví dụ thực tế:

• Câu tiếng Việt: Sáng nay tôi vui vẻ đi siêu thị với mẹ.
• Phân tích:
  1. Thời gian: 今天早上 (Sáng nay)
  2. Đối tượng: 跟妈妈 (Với mẹ)
  3. Cách thức: 高兴地 (Vui vẻ)
  4. Động từ + Địa điểm: 去超市 (Đi siêu thị)
• Câu tiếng Trung chuẩn: 今天早上我跟妈妈高兴地去超市。 (Jīntiān zǎoshang wǒ gēn māma gāoxìng de qù chāoshì)

Bài tập vận dụng có đáp án

Hãy cùng Wan Yu làm bài test nhỏ dưới đây để ôn tập kiến thức nhé!

Bài 1: Sắp xếp các từ sau thành câu hoàn chỉnh

1. 正在 / 玩 / 客厅 / 里 / 弟弟 / 开心地 / 游戏。
2. 经常 / 去 / 晚上 / 图书馆 / 他 / 看书。
3. 非常 / 这个 / 我们 / 慎重地 / 问题 / 必须 / 解决。

Bài 2: Chọn vị trí đúng cho từ trong ngoặc

1. 我 (A) 打算 (B) 跟 (C) 朋友 (D) 去旅游。 (下周)
2. 同学们 (A) 都 (B) 听 (C) 老师 (D) 讲课。 (认真地)

Đáp án tham khảo:

Bài 1:

1. 弟弟正在客厅里开心地玩游戏。 (Em trai đang chơi game vui vẻ trong phòng khách).
2. 他晚上经常去图书馆看书。 (Buổi tối anh ấy thường xuyên đến thư viện đọc sách).
3. 我们必须非常慎重地解决这个问题。 (Chúng tôi bắt buộc phải giải quyết vấn đề này một cách vô cùng thận trọng).

Bài 2:

1. A (我下周打算…) hoặc đầu câu.
2. B (同学们都认真地听…).

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm vững cách sử dụng và sắp xếp trạng ngữ trong tiếng Trung. Đừng quên theo dõi website của Wan Yu để cập nhật thêm nhiều bí kíp ngữ pháp bổ ích mỗi ngày nhé!

Thông tin liên hệ:

Liên hệ ngay tại fanpage WanYu Academy hoặc gọi hotline 028 7306 8968.  

Tư vấn trực tiếp tại Tầng 4 TTTM Pandora, 1/1 Trường Chinh, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú.

Đọc Thêm:

1. Bộ Hộ trong tiếng Trung (戶): Ý nghĩa, cách dùng và phân biệt
2. Bộ Phụ trong tiếng Trung (父): Cách dùng và phân biệt
3. Bộ Mộc trong tiếng Trung (木): Cách dùng và ứng dụng