Học tiếng Trung: Cách dùng 半, 一半 và 一个半

Bạn đang học tiếng Trung nhưng bối rối giữa 半, 一半 và 一个半? Wan Yu giúp bạn phân biệt cấu trúc, ngữ pháp và tránh lỗi sai phổ biến tại đây.

Trong quá trình học tiếng Trung, các từ chỉ số lượng luôn là một thử thách thú vị nhưng cũng đầy “cạm bẫy”. Đặc biệt, khái niệm “một nửa” hoặc “rưỡi” thường khiến người học nhầm lẫn về trật tự từ. Bạn có bao giờ thắc mắc khi nào dùng 半 (bàn), khi nào dùng 一半 (yí bàn) hay 一个半 (yí ge bàn) không?

Hôm nay, Wan Yu sẽ giúp bạn hệ thống hóa lại kiến thức này để tự tin giao tiếp tiếng Trung chuẩn như người bản xứ nhé!

Cách sử dụng từ 半 (bàn) trong ngữ pháp tiếng Trung

Chữ 半 (bàn) mang nghĩa là “nửa” (0.5). Điểm mấu chốt khi sử dụng từ này trong tiếng Trung là vị trí của nó luôn đứng trước Lượng từ.

Cấu trúc cơ bản:

半 + Lượng từ + Danh từ

Lưu ý quan trọng: Trong cấu trúc này, số từ “一” (một) bị lược bỏ, từ “半” đứng ngay trước lượng từ. Tuyệt đối không nói “一半个…” trong trường hợp này.

Ví dụ minh họa:

• 半杯奶茶 /Bàn bēi nǎichá/: Nửa ly trà sữa.
• 半斤草莓 /Bàn jīn cǎoméi/: Nửa cân dâu tây.
• 半件行李 /Bàn jiàn xínglǐ/: Nửa kiện hành lý.

Trường hợp đặc biệt:

Với các danh từ chỉ thời gian không cần lượng từ (như 天 – ngày, 年 – năm), “半” sẽ đứng trực tiếp trước danh từ đó.

• 半天 /Bàn tiān/: Nửa ngày (Trong khẩu ngữ tiếng Trung, từ này còn dùng để chỉ một khoảng thời gian chờ đợi rất lâu).
  • Ví dụ: 我等了你半天了！(Tớ đợi cậu cả nửa ngày rồi đấy!).

Đặc điểm của từ 一半 (yí bàn) khi nói tiếng Trung

Khác với “半”, từ 一半 (yí bàn) đóng vai trò như một Danh từ hoặc Số từ độc lập, mang nghĩa là “một nửa” (50% của một tổng thể).

Cách dùng chuẩn:

Vì bản thân 一半 đã mang nghĩa trọn vẹn, nên nó thường đứng độc lập làm tân ngữ, chủ ngữ hoặc bổ ngữ mà không cần lượng từ đi kèm ngay phía sau.

Cấu trúc thường gặp:

Chủ thể + (Động từ) + 一半

Ví dụ minh họa:

• 分我一半 /Fēn wǒ yíbàn/: Chia cho tôi một nửa.
• 行李箱里的东西，有一半是我的。/Xínglǐ xiāng lǐ de dōngxi, yǒu yíbàn shì wǒ de/: Đồ trong vali có một nửa là của tôi.
• 工资的一半 /Gōngzī de yíbàn/: Một nửa tiền lương.

So sánh nhanh:

• 半个西瓜 (Nửa quả dưa hấu – Nhấn mạnh lượng 0.5 quả).
• 把西瓜切成一半 (Cắt dưa hấu thành một nửa – Nhấn mạnh hành động chia đôi).

Cấu trúc biểu thị “rưỡi” cho người học tiếng Trung

Khi bạn muốn diễn đạt số lượng lớn hơn 1 và có lẻ một nửa (ví dụ: 1.5, 2.5, 3.5…), bạn cần cẩn thận với vị trí của từ 半. Đây là lỗi sai phổ biến nhất của người Việt khi học tiếng Trung.

Công thức chuẩn:

Số từ (nguyên) + Lượng từ + 半 + Danh từ

(Dịch nôm na: Một – cái – rưỡi – danh từ)

Ví dụ minh họa:

• 两个半月 /Liǎng ge bàn yuè/: Hai tháng rưỡi. (2.5 tháng).
• 三瓶半可乐 /Sān píng bàn kělè/: Ba chai rưỡi Cocacola.
• 五块半人民币 /Wǔ kuài bàn rénmínbì/: 5 tệ rưỡi (5.5 tệ).

Lưu ý với danh từ thời gian:

Nếu danh từ đó không có lượng từ đi kèm (bản thân nó là lượng từ, ví dụ: 天 – ngày, 年 – năm), thì 半 sẽ đứng ngay sau nó.

• 三年半 /Sān nián bàn/: Ba năm rưỡi.

Tổng hợp lỗi sai cần tránh khi học tiếng Trung

Khi sử dụng các từ chỉ số lượng này, người Việt thường mắc lỗi dịch “Word by word” (dịch từng từ). Wan Yu tổng hợp bảng sửa lỗi sau để bạn rút kinh nghiệm:

Hy vọng qua bài viết này, các bạn đã phân biệt rõ ràng cách sử dụng của bộ ba từ vựng chỉ số lượng này. Hãy theo dõi Wan Yu thường xuyên để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích giúp bạn chinh phục tiếng Trung dễ dàng hơn nhé!

Thông tin liên hệ:

Liên hệ ngay tại fanpage WanYu Academy hoặc gọi hotline 028 7306 8968.  

Tư vấn trực tiếp tại Tầng 4 TTTM Pandora, 1/1 Trường Chinh, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú.

Đọc Thêm:

1. Bộ Hộ trong tiếng Trung (戶): Ý nghĩa, cách dùng và phân biệt
2. Bộ Phụ trong tiếng Trung (父): Cách dùng và phân biệt
3. Bộ Mộc trong tiếng Trung (木): Cách dùng và ứng dụng