Phiên Âm Tiếng Trung Cho Người Mới Bắt Đầu
Phiên âm tiếng Trung (Pinyin) là nền tảng phát âm giúp học tiếng Trung hiệu quả. Tìm hiểu bảng phiên âm chi tiết cho người mới bắt đầu.
Phiên Âm Tiếng Trung Là Gì?
Khi mới học tiếng Trung, bước đầu tiên bạn cần làm quen chính là bảng phiên âm tiếng Trung (Pinyin). Đây là hệ thống dùng chữ Latinh để biểu diễn cách đọc chữ Hán. Nhờ có Pinyin, người học dễ dàng phát âm, đọc và luyện giao tiếp ngay cả khi chưa viết được chữ Hán.
Phiên âm tiếng Trung là công cụ đặc biệt quan trọng với người nước ngoài, giúp học phát âm chính xác và xây nền tảng để chinh phục ngữ pháp, từ vựng cũng như chữ viết sau này.
Người Mới Bắt Đầu Nên Học Gì?
Nếu bạn mới làm quen với tiếng Trung, hãy bắt đầu với:
- Bảng phiên âm tiếng Trung (Pinyin) để luyện phát âm.
- Các nét cơ bản trong chữ Hán để rèn luyện viết đúng thứ tự.
Trong đó, phiên âm tiếng Trung là bước khởi đầu không thể bỏ qua, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nghe – nói của bạn.
Cấu Trúc Bảng Phiên Âm Tiếng Trung
Bảng Pinyin bao gồm thanh mẫu, vận mẫu và thanh điệu, khi kết hợp sẽ tạo nên một âm tiết hoàn chỉnh.
Vận mẫu (Nguyên âm)
Có tất cả 36 vận mẫu, gồm:
- 6 vận mẫu đơn: a, o, e, i, u, ü.
- 13 vận mẫu kép: ai, ei, ao, ou, ia, ie, ua, uo, üe, iao, iou, uai, uei.
- 16 vận mẫu âm mũi: an, en, in, ün, ian, uan, üan, un, ang, eng, ing, ong, iong, iang, uang, ueng.
- 1 vận mẫu uốn lưỡi: er.
Thanh mẫu (Phụ âm)
Trong tiếng Trung có 21 thanh mẫu. Dựa vào vị trí và cách phát âm, các thanh mẫu được chia thành các nhóm sau:
Nhóm âm hai môi và răng môi
b: Khi phát âm, hai môi khép chặt rồi mở nhanh, hơi thoát ra ngoài nhưng không bật hơi.
p: Giống âm “b” nhưng có bật hơi mạnh, luồng khí thoát ra rõ rệt.
m: Hai môi khép lại, ngạc mềm hạ xuống, hơi thoát qua khoang mũi.
f: Răng trên chạm môi dưới, hơi ma sát thoát ra, tạo thành âm môi – răng.
Nhóm âm đầu lưỡi
d: Đầu lưỡi chạm lợi trên, rồi hạ xuống nhanh để hơi bật ra, âm không bật hơi.
t: Giống “d” nhưng bật hơi mạnh, luồng khí thoát ra rõ.
n: Đầu lưỡi chạm lợi trên, hơi thoát qua mũi.
l: Đầu lưỡi chạm lợi trên, hơi đi qua hai bên lưỡi.
Nhóm âm cuống lưỡi
g: Cuống lưỡi nâng lên gần ngạc mềm, hạ xuống nhanh để hơi thoát ra, âm không bật hơi.
k: Vị trí giống “g” nhưng có bật hơi mạnh.
h: Cuống lưỡi gần ngạc mềm, hơi ma sát thoát ra ngoài.
Nhóm âm đầu lưỡi trước
z: Đầu lưỡi chạm nhẹ răng trên, hơi thoát ra, không bật hơi.
c: Giống “z” nhưng có bật hơi mạnh.
s: Đầu lưỡi gần răng cửa dưới, hơi ma sát thoát ra.
Nhóm âm đầu lưỡi sau
zh: Đầu lưỡi cong lên chạm ngạc cứng, hơi thoát ra, không bật hơi.
ch: Vị trí giống “zh” nhưng bật hơi mạnh.
sh: Đầu lưỡi sát ngạc cứng, hơi ma sát đi qua.
r: Gần giống “sh” nhưng là âm không rung, hơi thoát nhẹ.
Nhóm âm mặt lưỡi
j: Mặt lưỡi áp sát ngạc cứng, đầu lưỡi hạ xuống sau răng dưới, hơi thoát ra, không bật hơi.
q: Giống “j” nhưng bật hơi mạnh.
x: Mặt lưỡi gần ngạc cứng, hơi ma sát thoát ra ngoài.
Ngoài ra còn có hai thanh mẫu y và w, thực chất là nguyên âm i và u khi đứng ở đầu từ.
Thanh điệu
Tiếng Trung có 4 thanh chính và 1 thanh nhẹ:
Thanh 1 (ngang): đọc ngang, bình bình, không lên không xuống. Ví dụ: mā.
Thanh 2 (sắc): Đọc giống dấu sắc trong tiếng Việt, nhưng cần kéo dài âm. Ví dụ: má.
Thanh 3 (hỏi): Đọc tương tự chữ “bả” nhưng kéo dài âm. Hướng âm thanh từ cao xuống thấp sau đó lên cao. Ví dụ: mǎ.
Thanh 4 (huyền): Đọc từ cao xuống thấp. Ví dụ: mà.
Thanh nhẹ: phát âm nhanh, ngắn. Ví dụ: de trong 他的 (tāde).
Ứng Dụng Phiên Âm Tiếng Trung
Phiên âm tiếng Trung (Pinyin) không chỉ là công cụ học phát âm, mà còn có rất nhiều ứng dụng thực tế trong hành trình học ngôn ngữ.
Luyện phát âm chuẩn: Khi mới bắt đầu, việc học Pinyin giúp bạn phát âm đúng ngay từ đầu, tránh hình thành thói quen sai khó sửa về sau. Mỗi âm tiết đều gắn với phiên âm cụ thể, nhờ đó người học có thể nghe – nhắc lại chính xác hơn.
Nghe – nói cơ bản: Với Pinyin, bạn có thể giao tiếp ở mức cơ bản ngay cả khi chưa biết chữ Hán. Chỉ cần đọc đúng phiên âm, bạn đã có thể luyện nói các câu chào hỏi, giới thiệu hay trao đổi đơn giản trong cuộc sống hằng ngày.
Nhập chữ Hán trên máy tính và điện thoại: Hầu hết các bộ gõ hiện nay đều dựa trên phiên âm tiếng Trung. Bạn chỉ cần gõ Pinyin, hệ thống sẽ hiển thị chữ Hán tương ứng để lựa chọn. Đây là cách nhanh chóng và tiện lợi để soạn tin nhắn, tìm kiếm thông tin hoặc làm việc bằng tiếng Trung.
Học chữ Hán dễ dàng hơn: Khi học từ mới, phiên âm tiếng Trung giúp bạn hiểu nghĩa, cách đọc và liên kết với chữ Hán. Ví dụ, nhờ biết Pinyin hǎo, bạn dễ dàng nhớ chữ 好 gồm bộ 女 (nữ) và 子 (tử). Từ đó, Pinyin trở thành cầu nối giúp bạn vừa nhớ cách đọc, vừa ghi nhớ mặt chữ và ý nghĩa.
Cách Viết Phiên Âm tiếng Trung Trên Thiết Bị
Trên điện thoại
Ngày nay, hầu hết các smartphone đều hỗ trợ gõ phiên âm tiếng Trung (Pinyin). Bạn chỉ cần kích hoạt bàn phím tiếng Trung trong phần cài đặt. Khi muốn nhập chữ Hán, hãy gõ phiên âm bằng chữ Latinh, danh sách chữ Hán tương ứng sẽ hiện ra để bạn chọn.
Nếu muốn viết phiên âm tiếng Trung có dấu thanh điệu, bạn chỉ cần nhấn giữ nguyên âm trong khoảng 2–3 giây, các lựa chọn dấu thanh sẽ hiển thị. Ví dụ: giữ phím “a” để chọn ā, á, ǎ, à. Đây là cách nhanh chóng và rất tiện lợi để luyện tập viết Pinyin ngay trên điện thoại.
Trên máy tính
Máy tính cũng có nhiều bộ gõ hỗ trợ Pinyin, phổ biến nhất là Microsoft Pinyin Input. Sau khi cài đặt, bạn chỉ cần chuyển ngôn ngữ sang tiếng Trung và nhập pinyin bằng bàn phím Latinh. Ví dụ, gõ “hao” sẽ hiện ra các lựa chọn chữ Hán như 好, 号, 浩 để bạn chọn.
Đối với việc nhập phiên âm có dấu, bạn có thể sử dụng tổ hợp phím hoặc cài thêm phần mềm hỗ trợ (như Sogou Pinyin, Google Pinyin). Nhờ vậy, người học vừa luyện đánh máy, vừa kết hợp rèn luyện ghi nhớ mặt chữ và thanh điệu.
Luyện Tập Phiên Âm tiếng Trung Hằng Ngày
Để nắm vững phiên âm tiếng Trung, bạn cần duy trì việc luyện tập đều đặn mỗi ngày. Một số cách học hiệu quả có thể áp dụng là:
Học 10 từ mới với Pinyin và thanh điệu: Mỗi ngày, hãy chọn 10 từ vựng mới, viết kèm phiên âm tiếng Trung và thanh điệu của chúng. Việc học ít nhưng đều đặn sẽ giúp bạn nhớ lâu hơn và không bị quá tải.
Ghi âm lại giọng đọc và so sánh với bản chuẩn: Khi luyện phát âm, hãy sử dụng điện thoại hoặc máy tính để ghi âm lại giọng đọc của mình. Sau đó, so sánh với audio chuẩn từ giáo trình hoặc người bản xứ để phát hiện lỗi sai và điều chỉnh cách phát âm.
Kết hợp Pinyin với giải trí: Bạn có thể xem phim, nghe nhạc, đọc báo hay truyện ngắn có kèm phụ đề Pinyin. Đây là cách vừa học vừa thư giãn, giúp não bộ ghi nhớ ngữ điệu và cách phát âm tự nhiên. Khi gặp từ mới, hãy dừng lại, đọc to nhiều lần và ghi chú vào sổ tay học tập.
Bằng cách duy trì những thói quen nhỏ này mỗi ngày, bạn sẽ dần hình thành phản xạ nghe – nói tự nhiên và nắm chắc hơn bảng phiên âm tiếng Trung.
Dưới đây, WanYu sẽ gợi ý cho bạn lịch luyện tập 7 ngày cùng pinyin và thanh điệu tiếng Trung
| Ngày | Nội dung học | Thời gian | Kết quả đạt được |
| Day 1 | Làm quen 6 nguyên âm đơn (a, o, e, i, u, ü).
Học 10 từ mới có Pinyin + thanh điệu. |
45 – 60 phút | Nhớ cách phát âm nguyên âm, đọc đúng thanh điệu cơ bản. |
| Day 2 | Luyện 5 phụ âm đầu (b, p, m, f, d).
Học thêm 10 từ mới. Ghi âm giọng đọc, so sánh với audio chuẩn. |
60 phút | Phân biệt được âm bật hơi – không bật hơi, phát âm rõ ràng. |
| Day 3 | Ôn lại các từ vựng Day 1+2.
Học 10 từ mới với thanh 1 và thanh 2. Nghe 1 đoạn hội thoại ngắn có phụ đề Pinyin, có thể là ở page Tiếng Trung người đi làm |
60 – 75 phút | Nâng cao khả năng nghe – bắt nhịp âm sắc, nhớ thêm từ vựng. |
| Day 4 | Luyện 5 phụ âm mới (t, n, l, g, k).
Viết 5 câu đơn giản bằng Pinyin. Đọc to trước gương. |
60 phút | Phát âm đúng nhóm âm đầu lưỡi và cuống lưỡi, tự tin hơn khi đọc to. |
| Day 5 | Ôn lại từ vựng Day 3 + 4.
Học 10 từ mới có thanh 3 và thanh 4. Xem 1 video ngắn tiếng Trung kèm Pinyin. |
60 – 75 phút | Làm quen với âm trầm – dứt khoát, phân biệt thanh 3 và 4. |
| Day 6 | Luyện 5 phụ âm mới (zh, ch, sh, r, h).
Đặt 5 câu hội thoại ngắn dùng Pinyin. Ghi âm – nghe lại để chỉnh giọng. |
60 phút | Biết phát âm nhóm âm khó (âm cong lưỡi), luyện phản xạ giao tiếp cơ bản. |
| Day 7 | Ôn tập toàn bộ từ vựng trong tuần (~60 từ).
Thực hành 1 đoạn hội thoại ngắn 8–10 câu bằng Pinyin. Kiểm tra phát âm với bạn học/giáo viên. |
90 phút | Nắm chắc 60 từ cơ bản, phát âm ổn định, bước đầu có thể giao tiếp ngắn. |
Lưu ý: Sau mỗi tuần, bạn nên dành thêm 30 phút tổng ôn để nhắc lại toàn bộ từ đã học và luyện nghe – nói liên tục. Điều này giúp não bộ ghi nhớ sâu hơn và không quên kiến thức cũ.
Kết Hợp Với Chữ Hán
Sau khi nắm chắc phiên âm tiếng Trung, bạn nên luyện viết chữ Hán song song. Hãy bắt đầu với các nét cơ bản, sau đó học dần 214 bộ thủ.
Ví dụ:
Chữ 好 (hǎo) = 女 (nữ) + 子 (tử).
Bộ 女 liên quan đến phụ nữ: 妈妈 (mẹ), 姐姐 (chị gái), 妹妹 (em gái).
Nhờ vậy, bạn vừa nhớ từ vựng, vừa hiểu nghĩa sâu hơn.
Phiên âm tiếng Trung là bước khởi đầu quan trọng cho người mới học. Khi nắm chắc Pinyin và thanh điệu, bạn sẽ tự tin phát âm chuẩn, giao tiếp cơ bản và xây dựng nền tảng vững chắc để học chữ Hán sau này.
Thông tin các khóa học tại WanYu Academy
Dành cho các bé từ 7-11 tuổi, ở đây các bé có thể làm quen và yêu thích tiếng Trung qua hoạt động vui học, xây dựng vốn từ, kỹ năng giao tiếp cơ bản, rèn luyện ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp qua trò chơi và câu chuyện, tạo nền tảng học lên trình độ cao hơn.
Dành cho thanh thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi.
Dành cho học viên mọi lứa tuổi, đầy đủ 4 kĩ năng, có thể ứng dụng trong đời sống thực tế.
Giúp bạn có thể giao tiếp tự tin trong cuộc sống, công việc, luyện phản xạ nhanh, phát âm chuẩn, làm chủ 1500+ từ vựng, 50+ chủ đề hội thoại, hiểu được văn hóa, phong cách giao tiếp của người Trung.
Dành cho bạn có nhu cầu phát triển bản thân, nâng tầm sự nghiệp. Sau khóa này, bạn có thể giao tiếp chuyên nghiệp trong môi trường kinh doanh, viết được email, soạn hợp đồng đàm phán hiệu quả, nắm từ vựng, thuật ngữ chuyên ngành, hiểu được văn hóa, tác phong làm việc của người Trung Quốc.
Giúp bạn chuẩn hóa phát âm, nắm vững thanh mẫu, vận mẫu, thanh điệu, hạn chế các lỗi sai phát âm ảnh hưởng đến giao tiếp, luyện nói tự nhiên, trôi chảy như người bản xứ.
Giúp bạn nắm vững được kiến thức ngôn ngữ, kỹ năng biên phiên dịch chính xác, lưu loát, ứng dụng được thực tế, cơ hội nghề nghiệp cao.
Thông tin liên hệ:
Liên hệ ngay tại fanpage WanYu Academy hoặc gọi hotline 028 7306 8968.
Tư vấn trực tiếp tại Tầng 4 TTTM Pandora, 1/1 Trường Chinh, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú.
Đọc Thêm:
- Phân biệt cách dùng 不 (bù) và 没 (méi)
- Từ vựng tiếng Trung cho ngày lễ Thất tịch
- Tiếng Trung có mấy loại? Cách phân biệt
